Een kijkje in het verleden.

De geschiedenis van het kanaal Gent-Brugge gaat terug tot de 13e eeuw en is daarmee één van de oudste kanalen in Vlaanderen. Het kanaal ontstond door een verbinding tussen de rivier de Zuidleie (ook wel Brugse Leie of Reie genoemd) en de Hoge Kale (de historische bovenloop van de Durme). Dit verklaart, in tegenstelling tot kanalen van recentere datum, het kronkelende verloop. Dit kronkelend verloop is vooral opvallend in de zone Brugge-Aalter. Karakteristiek zijn ook de hoge zandruggen die moesten doorgraven worden, waardoor het kanaal daar nu diep verzonken ligt in het landschap. Men zocht aanvankelijk een verbinding met de Leie te Deinze, maar dit stuitte herhaaldelijk op hevig verzet van de Gentenaars. In 1382 werd hierrond zelfs een kleine veldslag geleverd in het Beverhoutsveld, waarbij de Bruggelingen het onderspit delfden. Pas toen in 1604 de Westerschelde als scheepsroute door de Hollanders werd geblokkeerd, ontstond eensgezindheid tussen de Vlaamse steden over een kanaal dat Gent, Brugge en Oostende met elkaar en de zee zou verbinden. Pas in 1625 kon het kanaal Gent-Brugge worden opengesteld. Tot het begin van de 19de eeuw werd op de vaart een ‘bargedienst’ ingelegd: een door paarden getrokken schuit vervoerde de passagiers in 6 uur tussen Gent en Brugge. In de loop der eeuwen zorgden talrijke verbredingen, verdiepingen en bochtafsnijdingen ervoor dat het kanaal evolueerde naar een druk bevaren waterweg.

Ochtendspits op 't kanaal (Bellem).

Totale lengte.

Traject Brugge-Gent: ongeveer 42 km lang.

Traject Brugge-Oostende: ongeveer 21 km lang.

(wat opvalt is dat de totale lengtes sterke verschillen vertonen in diverse publicaties)

Migratiemogelijkheden.

In Gent staat het kanaal via de Ringvaart (21km) in verbinding met de Leie (94km) en de Schelde (53km). De totale lengte van het bekken van de Bovenschelde bedraagt 367 km! Even slikken dus!

In Merendree bevindt zich de kruising met het Afleidingskanaal van de Leie (55km), ook wel Schipdonkkanaal genoemd.

In Brugge staat het, via sluizen, in verbinding met de Kanalen Brugge-Sluis (14km) en met het Boudewijnkanaal (12km).

In Oudenburg tenslotte, komt het kanaal van Plassendale naar Nieuwpoort (21km) middels een sluis in het kanaal terecht.

Sluizen richting zee te Oostende.	Sluis met kanaal Nieuwpoort - Plassendale.

Migratieknelpunten.

Langsheen de Brugse ring vinden we ter hoogte van Dampoort de gelijknamige Dampoortsluis. Gezien de aanwezigheid van voldoende scheepvaart, en de Dampoortsluis bijgevolg vaak ‘open’ staat, kan dit knelpunt waarschijnlijk als verwaarloosbaar beschouwd worden.

Dampoortsluis te Brugge.

Oude kanaalarmen.

Tussen Aalter en Brugge werd het kanaal op verschillende plaatsen rechtgetrokken. Net ten zuidwesten van de Aalterbrug situeert zich de “Oude Vaart”, een oude arm ontstaan na de rechttrekking voor de Tweede wereldoorlog. Jarenlang ondervond de scheepvaart eveneens hinder op een bochtig gedeelte met geringe diepgang ter hoogte van St.-Joris-ten-Distel in Beernem, de zogenaamde “Miseriebocht”. Dit euvel werd verholpen door de aanleg van een nieuw stuk waterweg met breder profiel tussen Beernem en de grens met Oost-Vlaanderen. De zo ontstane oude arm is nu bekend als “de Miseriebocht”. Nog te Beernem, aan de grens met Oostkamp werd een stuk van het kanaal rechtgetrokken. Ook hier werd het ontstane stuk oude kanaalarm “Gevaerts” bewaard.

Tijd om te dromen.....